Συσχέτιση με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Σύμφωνα με διάφορους ερευνητές, η Π.Ε. μπορεί να προκαλεί συναισθήματα φόβου και απελπισίας στους εκπαιδευόμενους, ιδιαίτερα όταν διαπραγματεύεται παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο στόχος μιας κριτικής παιδαγωγικής προσέγγισης για δράση κλονίζεται και αποδυναμώνεται από αυτά τα συναισθήματα (Jensen &Schnack, 1997; Hillcoat et al., 1997; Hicks, 1998). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους Jensen&Schnack (1997) μία θετικιστικού τύπου περιβαλλοντική εκπαίδευση, όπου οι μαθητές κατακλύζονται από γνώσεις “για το πόσο άσχημα είναι τα πράγματα”, συνεισφέρει στην δημιουργία αισθημάτων αδυναμίας και ανικανότητας που επιδρούν στην δυνατότητά τους να παρέμβουν και να κάνουν την διαφορά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, επίσης, τα αποτελέσματα μιας έρευνας που διεξήχθη από τους Hillcoat et al. (1997)[1] καθώς φανερώνουν όλο τον κυνισμό, την απογοήτευση, την αδυναμία αλλά και τις ελπίδες που έχουν οι νέοι άνθρωποι σε σχέση με το περιβαλλοντικό ζήτημα. Ένας άλλος ερευνητής ο Finger (1994)[2] παρατήρησε ότι για ένα μεγάλο ποσοστό των ερωτώμενων στην έρευνά του, η περιβαλλοντική γνώση ήταν κυρίως ένας τρόπος για να αντιμετωπιστεί ο φόβος και το άγχος που τους προκαλούσαν τα περιβαλλοντικά προβλήματα και ότι οι ίδιοι θεωρούσαν την διαδικασία μάθησης ως μία περιβαλλοντική δράση καθεαυτή. Αξίζει να υπογραμμιστεί εδώ το δεδομένο ότι η περιβαλλοντική εκπαίδευση μπορεί να φτάνει στο σημείο να γίνεται ένα υποκατάστατο της κοινωνικής δράσης! Ο Hicks (1998), βασιζόμενος ακριβώς σε αυτή την υπόθεση ότι μαθήματα όπως η Π.Ε. που ασχολούνται με παγκόσμια προβλήματα δημιουργούν στους μαθητευόμενους φόβο και απελπισία, αποφάσισε να μελετήσει τις πηγές ελπίδας που υπάρχουν. Όπως ο ίδιος αναφέρει στο άρθρο του ο οπτιμισμός είναι παράγοντας κλειδί στην Π.Ε. αφού τα προβλήματα με τα οποία ερχόμαστε αντιμέτωποι είναι τέτοια που οι άνθρωποι νοιώθουν ότι δεν έχουν κανένα έλεγχο πάνω τους, όπως για παράδειγμα η κλιματική αλλαγή. Ένα ακόμα συναίσθημα που φαίνεται να δημιουργείται είναι η άρνηση, στοιχείο που σίγουρα δε βοηθάει τη δράση. Ένα σημαντικό εύρημα ήταν ότι η ίδια η ομάδα εστίασης (focus group) που χρησιμοποίησε για την έρευνά του αποτέλεσε μία πηγή ελπίδας για τους συμμετέχοντες. Επιγραμματικά θα αναφέρουμε μερικές μόνο από τις πηγές ελπίδας που βρήκε, όπως η ίδια η φύση, οι συλλογικοί αγώνες, η πίστη, η ανθρώπινη δημιουργικότητα, οι σχέσεις, κ.ο.κ. Και ο Hicks αναφέρει ότι η εκπαίδευση της ελπίδας δεν είναι κάτι μη ρεαλιστικό, αλλά ότι αν βασίζεται στην κοινωνικά κριτική και στοχαστική πρακτική μπορεί να αποτελέσει πηγή ενδυνάμωσης τόσο του εκπαιδευτικού, όσο και του εκπαιδευόμενου.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι κανείς δε μπορεί να εγγυηθεί ότι η δράση που γεννιέται από φόβο θα διαρκέσει κιόλας, αφού όσο πιο πολύ απομακρύνεται ο φόβος, τόσο αποδυναμώνονται και τα κίνητρα που ώθησαν τη δράση (Knippenberg, 1989) το έργο του Φρέιρε φαίνεται να είναι πολύ επίκαιρο σε ένα τέτοιο πλαίσιο. Φαίνεται επίσης ότι ο Φρέιρε έχει εμπνεύσει αρκετούς ερευνητές, οι οποίοι βασιζόμενοι σε αυτόν ψάχνουν τα αίτια αυτών των συναισθημάτων, τις πηγές ελπίδας που μπορεί να υπάρχουν, ή σχεδιάζουν μεθόδους για την αντιμετώπισή τους.


[1] Επίσης, σημαντικά σημεία του άρθρου αποτελούν η κριτική στην ιδέα της αντικειμενικής γνώσης και η προσέγγιση των διαφορών της ποιοτικής και της ποσοτικής έρευνας ως διαφορετικούς τρόπους θέασης του κόσμου. Παρόλα αυτά, παρατηρούμε ότι προτείνει ένα συνδυασμό των δύο ερευνών, πράγμα που ανοίγει την συζήτηση για το κατά πόσο είναι εφικτό να συνδυαστούν σε μία έρευνα δύο διαφορετικά σκεπτικά.

[2] Επιπλέον ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει στην έρευνά του η αντιστοιχία μεταξύ γνώσης και δραστηριοποίησης. Πρόκειται για μία ποιοτική έρευνα που διεξήχθη σε κατοίκους της Ελβετίας διαφορετικών ηλικιών και έδειξε ότι, αντίθετα με παραδοσιακές απόψεις, η περιβαλλοντική γνώση μπορεί να προβλέψει πολύ λίγα σε σχέση με την διαμόρφωση της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς.

  • Trackback are closed
  • Σχόλια (0)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: